بارکدخوان دستگاهی است، که اطلاعات دیجیتالی رمزنگاری شده در قالب بارکدها را تجزیه و تحلیل و آنها را رمزگشایی میکند. این دستگاهها امروزه به شکل گستردهای در بسیاری از فروشگاهها و از کسبوکارها و بهمنظور تجزیه وتحلیل ، ثبت اطلاعات مختلف کاربرد دارند.
بارکد دقیقا چیست؟
بارکدها در حقیقت کدهایی حاوی اطلاعات مشخصی هستند و ماشینها توانایی خواندن اطلاعات این کدها را دارند.
بارکدها اعداد و حروف را به صورت خطوط موازی به شکل بصری نمایش میدهند. هنگام اسکنشدن این نمادها توسط بارکدخوان، یک کد دیجیتالی منحصربهفرد تولید میشود که حاوی اطلاعات مشخصی است.
بارکدها روی محصولات چسبیده میشوند و کاربرد اصلی آنها در شناسایی و ایجاد تمایز میان محصولات و کالاهای مختلف است.
انواع بارکد
بارکدها به دودسته اصلی تقسیم میشوند: 1. بارکدهای تکبعدی (1D) 2. بارکدهای دوبعدی (2D)
در این میان، بارکدهای تکبعدی که متشکل از خطوطی با عرضهای متفاوت هستند، متداولترین نوع بارکد به شمار میروند و قابلیت ذخیرهسازی دادهها را تنها بهصورت افقی دارند.
یکی از معروفترین انواع بارکدهای دوبعدی، کیو آر کدها (QR Codes) هستند که در مقایسه با بارکدهای خطی، ظرفیت بسیار بالاتری برای ذخیرهسازی اطلاعات دارند.
بارکد خوان چیست؟
بارکد خوان نوعی ابزار الکترونیکی است. وظیفه اصلی آن اسکن و خواندن بارکدها یا برچسبهای حاوی بارکد است.
این دستگاه، اطلاعات ذخیره شده در بارکدها را به صورت رمزگشایی شده به دستگاه های دیگری منتقل میکند تا مورد پردازش و استفاده قرار گیرد.
تاریخچه ساخت بارکد خوان
از سال ۱۹۷۴ که اولینبار بارکدها روی محصولات آدامس شرکت ریگلی نمایان شد، این فناوری ساده است اما کارآمد تحول عظیمی در صنعت خردهفروشی، مدیریت انبار و کنترل موجودی ایجاد کرد.
امروزه بارکدها روی تقریباً تمام کالاهای موجود در فروشگاهها و انبارها دیده میشوند و سیستم بارکدگذاری با کاهش چشمگیر خطاهای انسانی، به شرکتها و تولیدکنندگان در سراسر جهان این امکان را میدهد تا محصولات خود را در تمام مراحل زنجیره تأمین به طور دقیق کنترل و ردیابی کنند.
انواع بارکد خوان
اسکنرهای بارکد بر اساس معیارهای مختلفی مانند تکنولوژی (لیزری، تصویری)، شکل (تفنگی، دستی، ثابت، داخل میز و پوشیدنی)، نوع اتصال (باسیم، بیسیم) و نوع نماد (تکبعدی و دوبعدی) دستهبندی میشوند. بارکدخوانهای تکبعدی تنها قادر به خواندن بارکدهای خطی هستند، درحالیکه مدلهای دوبعدی که قیمت بالاتری دارند، علاوه بر توانایی اسکن بارکد ازهرجهت، قابلیت خواندن کدهای QR را نیز دارا میباشند.
قلمی یا Pen Reader
بارکدخوانهای قلمی که به شکل خودکار و لولهای ساخته شدهاند، دارای نوکی با منبع تابش نور و حسگر حساس به نور هستند. این نوع از بارکدخوانها با کشیدهشدن یکنواخت روی بارکد، نور میلههای سیاه بارکد را جذب و نور فضاهای سفید آن را بازتاب میکنند؛ حسگر با اندازهگیری شدت نور، ولتاژی میمانند تولید میکند که پس از رمزگشایی به دادههای دیجیتال تبدیل میشود.
لیزری یا Laser Scanner
بارکدخوانهای لیزری در فروشگاهها محبوبیت زیادی دارند. این بارکدخوانها در دو نوع دستی و نصبی موجودند و به دلیل برخورداری از قابلیت خواندن بارکد از فاصله ۱۵ تا ۸۰ سانتیمتری، استفاده از آنها بسیار ساده است.
این دستگاهها با بهرهگیری از لیزر بهعنوان منبع نور، و با کمک یک آینه نوسانی یا منشور دوار که اشعه لیزر را بهصورت رفت و برگشتی روی بارکد میتاباند، شدت نور منعکسشده از فضاهای سفید را توسط حسگر داخلی اندازهگیری کرده و با ایجاد فرکانسی خاص، اطلاعات دریافتی را به دادههای دیجیتالی تبدیل میکنند.
CCD
بارکدخوانهای CCD یا Charge Coupled Device با بهرهگیری از صدها حسگر نوری در یک ردیف که همانند یک حسگر واحد عمل میکنند، شدت نور بازتابی از الگوی بارکد را اندازهگیری میکنند و با جمعآوری الگوهای ولتاژی تولید شده توسط هر حسگر ریز، یک الگوی واحد منطبق با بارکد ایجاد میکنند.
بارکد خوان مبتنی بر دوربین یا CBR
بارکدخوانهای مبتنی بر دوربین با استفاده از یک دوربین ویدئویی کوچک و فناوری پیشرفته پردازش تصویر دیجیتالی، عملکردی مشابه بارکدخوانهای CCD دارند، با این تفاوت که از چینش دوبعدی حسگرها بهجای آرایش خطی برای تولید تصویر از بارکد استفاده میکنند؛
این اسکنرها با داشتن ویژگیها و مزایایی همچون نصب آسان، خوانش سریع بارکدهای یک و دوبعدی، توانایی اسکن همهجهته حتی در صورت قرارگیری نامناسب بارکد، نداشتن قطعات متحرک (که منجر به دوام بیشتر میشود) و قابلیت خواندن حجم بیشتری از اطلاعات نسبت به سایر بارکدخوانها، از جمله پیشرفتهترین انواع بارکدخوانها محسوب میشوند.
دستی
از میان محبوبترین و پرفروشترین بارکدخوانها میتوان به بارکدخوانهای دستی اشاره کرد. این نوع از بارکدها، عملیات اسکن را از طریق فعالکردن ماشه تعبیه شده بر روی دسته انجام میدهند. مدلهای مختلفی از این بارکدخوانها با قیمتهای متفاوت در بازار موجود است.
ثابت
بارکدخوانهای ثابت یا فیکس اسکنر که معمولاً در پیشخوان ایستگاههای پرداخت فروشگاهها، بهویژه در خط خودکار خواربارفروشیها نصب میشوند، بهصورت ثابت در محل خود قرار میگیرند و برای خواندن بارکد، کالاها باید از مقابل آنها عبور داده شوند.
سیمی و بی سیم
بارکدخوانها باوجود طبقهبندی بهعنوان سیستمهای مجزا و مستقل، برای تکمیل فرایند اسکن باید به یک رایانه متصل شوند. این اتصال میتواند به دو صورت سیمی (معمولاً از طریق کابل USB) یا بیسیم (از طریق فناوریهای بلوتوث یا Wi-Fi) انجام شود تا انتقال اطلاعات به کامپیوتر کلاینت بهدرستی صورت بگیرد.
تک بعدی
اسکنرهای بارکد از نوع تکبعدی، همانند بارکدخوانهای لیزری، فقط توانایی خواندن بارکد یکبعدی را دارند، اما این کار را به شیوهای بسیار متفاوت انجام میدهند. اسکنر تکبعدی ابتدا از بارکد عکس میگیرد و سپس به تحلیل این تصویر میپردازد.
بارکدخوانهای تکبعدی از تجزیهوتحلیل عکس بهجای بازتاب نور استفاده میکنند، در نتیجه برای اسکن به نور بسیار کمتری در مقایسه با بارکدخوانهای لیزری نیاز دارند. قیمت بارکدخوانهای تکبعدی تقریباً مشابه بارکدخوانهای لیزری است.
دو بعدی
بارکدخوانهای دوبعدی به دلیل توانایی خواندن هر دو نوع بارکد یکبعدی و دوبعدی، و قابلیت اسکن اطلاعات در هر جهت (برخلاف بارکدخوانهای یکبعدی که باید در راستای بارکد قرار گیرند)، بهترین نوع بارکدخوان محسوب میشوند؛ این بارکدخوانهای تصویرگر (Imager) همانند مدلهای خطی از بارکد عکس میگیرند و مهمترین مزیت آنها توانایی خواندن بارکد از هر سطحی، از جمله صفحهنمایش تلفن همراه است.
دیتا کالکتور
دیتا کالکتور (Date Collector)، در حقیقت یک کامپیوتر دستی مجهز به بارکدخوان است که با بهرهگیری از سیستمعاملهایی مانند ویندوز یا اندروید، بدون نیاز به اتصال به کامپیوتر، قادر به پردازش اطلاعات اسکن شده و انتقال آنها به سرور مرکزی از طریق اینترنت است؛ این دستگاه که به دلیل قابلیت تحرک از مقاومت بالایی در برابر عوامل محیطی و ضربه برخوردار است، بهویژه در فروش گرم و انبارداری کاربرد دارد و سرعت عملیات انبارداری را به طور چشمگیری افزایش میدهد.
مکانیسم عمل بارکد خوان
بارکدخوانها که از طریق پورت سریال، پورت صفحهکلید یا وسیلهای به نام wedge به کامپیوتر متصل میشوند، با تاباندن پرتو نور روی بارکد و اندازهگیری مقدار و الگوی نور بازتابی، انرژی نوری را به انرژی الکتریکی تبدیل کرده و پس از رمزگشایی به دادههای قابلفهم برای کامپیوتر تبدیل میکنند.
سیستم بارکد به چه معناست؟
سیستم بارکد که شبکهای متشکل از نرمافزارها و سختافزارها شامل رایانههای همراه، چاپگرها، اسکنرها، زیرساختهای لازم و نرمافزارهای پشتیبانی است، توسط شرکتهای خاص و با استانداردهای ویژه ارائه میشود و برای جمعآوری خودکار دادهها در مواردی که ثبت دستی اطلاعات از نظر هزینه، سرعت و دقت مقرونبهصرفه نیست، مورداستفاده قرار میگیرد.
مزایای سیستم بارکد
برخی از مزایای بهکارگیری و استفاده از سیستم بارکد عبارتاند از:
● ثبت و ذخیرهسازی دادهها با سرعت و دقت قابل قبول
● کاهش خطای سهوی نیروی انسانی
● اتوماتیک کردن بسیاری از فرایندها و در نتیجه کاهش هزینههای نیروی انسانی
● انتقال سریع اطلاعات
● افزایش بهرهوری و کارایی
● سادهسازی کاربری و صرفهجویی در زمان آموزش نیروها
● بهبود پروسه تصمیم گیری
معایب سیستم بارکد
حساسیت به آسیب: بارکدها بهراحتی میتوانند آسیب ببینند، مانند پاره شدن یا خراشیدگی. این آسیبها میتواند منجر به ناخوانایی بارکد و خطا در شناسایی محصولات شود. محدودیت در ظرفیت ذخیرهسازی: بارکدها دارای ظرفیت محدودی برای ذخیره اطلاعات هستند.
این محدودیت میتواند در مواردی که نیاز به اطلاعات بیشتری است، مشکلساز شود.
نیاز به دید مستقیم: برای خواندن بارکد، اسکنر باید به طور مستقیم بر روی آن قرار گیرد. این موضوع ممکن است در شرایط خاصی مانند ارتفاعهای بالا یا مکانهای دشوار دسترسی، مشکل ایجاد کند.
فاصله خواندن محدود: بارکدها معمولاً نیاز به فاصله نزدیک با خواننده دارند که این امر امکان اسکن از فواصل دور را غیرممکن میسازد.
قابلیت تقلب: بارکدها بهراحتی قابلتقلید هستند که این موضوع میتواند امنیت فرایندهای تجاری را تهدید کند.
سرمایهگذاری اولیه: پیادهسازی سیستم بارکد نیازمند سرمایهگذاری اولیه در سختافزار و نرمافزار است که ممکن است برای برخی کسبوکارها چالشبرانگیز باشد
بدون نظر