🔹 اطلاعاتی در مورد دزدگیر و انواع دزدگیر
سیستم اعلام سرقت یا دزدگیر وسیلهای است که هنگام ورود غیرمجاز به یک محیط، با ایجاد صدا یا ارسال هشدار، سرقت را اعلام میکند. این ابزار در خانهها، فروشگاهها و ساختمانهای اداری کاربرد گستردهای دارد. در ادامه، ساختار دزدگیر و انواع آن بررسی میشود.
🔹 دزدگیر چیست؟
دزدگیرهای موجود در بازار ظاهرهای متفاوتی دارند، اما ساختار اصلی آنها مشابه است. خط تحریک باز و خط تحریک بسته محل اتصال حسگرهای مختلف را مشخص میکند. کاربران میتوانند دستگاه را با کلید معمولی، سوئیچ آلفا، قفل رمزی یا ریموت کنترل فعال یا غیرفعال کنند.
مدار داخلی دزدگیر شامل مدار شارژ باتری است تا هنگام قطع برق، سیستم خاموش نشود. علاوه بر این، مدار آژیر، تایمر ورود، تایمر خروج و تایمر آژیر در آن قرار دارد. برخی مدلها به تلفنکننده خودکار مجهز هستند و هنگام تحریک، تماس یا پیام ارسال میکنند.
نخستین دزدگیر را فردی آمریکایی به نام ریورند اگوستیس راسل ساخت.
🔹 جعبه دزدگیر
برای افزایش ایمنی دزدگیر، بهتر است مدار اصلی داخل یک جعبه فلزی محکم قرار بگیرد. این جعبه معمولاً اندازهای حدود ۳۰×۲۵×۱۰ سانتیمتر دارد و مانند یک کمد کوچک باز و بسته میشود. در بخش پایینی جعبه، یک سوراخ برای خروج سیمها در نظر گرفته شده است. عبور سیمها از داخل لوله پلاستیکی امنیت بیشتری ایجاد میکند و سیمکشی توکار نیز ایمنی را بالاتر میبرد.
دیودهای نوری را میتوان روی بدنه جعبه نصب کرد تا وضعیت دستگاه بهوضوح مشخص باشد. همچنین یک سوئیچ آلفا روی جعبه قرار میگیرد تا کاربر بتواند سیستم را روشن یا خاموش کند. هنگام نصب تلفنکننده خودکار، یک بلندگوی کوچک باید به نقطه SP مدار متصل شود و کنار میکروفون تلفنکننده قرار گیرد.
وجود چند سوراخ تهویه در دو طرف جعبه برای خنک شدن قطعات داخلی ضروری است. برخی دزدگیرها مانند دزدگیر لباس یا گیت فروشگاهی نیز وجود دارند که عملکرد متفاوتی دارند و خروج غیرمجاز کالا را تشخیص میدهند.
🔹 طرز وصل کردن سیمهای دستگاه دزدگیر
در بیشتر دزدگیرها، از جعبه اصلی هشت سیم خارج میشود. چهار سیم مربوط به چشم مادونقرمز است؛ دو سیم برای تغذیه ۱۲ ولت مثبت و منفی و دو سیم دیگر برای رله چشم استفاده میشود. هنگام تحریک، این دو سیم به هم متصل میشوند و هشدار فعال میشود.
اگر تعداد چشمها بیشتر باشد، هر چشم چهار سیم دارد. سیمهای مثبت و منفی به همه چشمها میرسند و سیمهای رله بهصورت سری به یکدیگر متصل میشوند. دو سیم دیگر نیز برای اتصال دزدگیر به برق ۲۲۰ ولت استفاده میشود. علاوه بر این، دو سیم مخصوص بلندگو از دستگاه خارج میشود.
چشمیهای جدید معمولاً شش سیم دارند. دو سیم برای برق ۱۲ ولت DC، دو سیم برای ارسال وضعیت به دستگاه مرکزی و دو سیم برای Tamper استفاده میشود تا در صورت بریدن سیم یا دستکاری، حتی زمانی که دستگاه خاموش است، هشدار فعال بماند.
🔹 بلندگوی دزدگیر
قدرت صدای آژیر در بیشتر دزدگیرها اهمیت زیادی دارد. بسیاری از کاربران ترجیح میدهند آژیر دزدگیر صدای بلند و واضحی داشته باشد. به همین دلیل، استفاده از بلندگوهای بوقی انتخاب مناسبی است و این بلندگوها توان بالایی دارند و صدای هشدار را با شدت زیادی پخش میکنند.
قرار دادن بلندگو داخل یک جعبه فلزی محکم و باز گذاشتن جلوی جعبه باعث میشود صدا بهتر پخش شود. محل نصب بلندگو باید در بیرون ساختمان و در ارتفاع مناسب باشد تا دسترسی به آن آسان نباشد. سیمکشی توکار امنیت بیشتری ایجاد میکند؛ زیرا قطع کردن سیمها دشوارتر خواهد بود.
برای افزایش ایمنی، میتوان چند بلندگو را در نقاط مختلف بهصورت موازی نصب کرد. استفاده از بلندگوی بیسیم نیز گزینه دیگری است و مشکل قطع شدن سیمها را از بین میبرد.
مدار الکترونیکی بلندگو شامل یک مدار تولید پالس و یک تقویتکننده صوتی است. این مدارها معمولاً از ترانزیستورها و آیسیهای قدرت ساخته میشوند و توان لازم برای پخش صدای آژیر را فراهم میکنند.
🔹 باتری تغذیه
در بیشتر دزدگیرها از یک باتری ۱۲ ولت اسیدی استفاده میشود. این باتری داخل جعبه دزدگیر قرار میگیرد و هنگام قطع برق، سیستم را روشن نگه میدارد. باتری معمولاً میتواند دزدگیر را تا ۴۸ ساعت تغذیه کند و این ویژگی باعث میشود دستگاه حتی در زمان خرابکاری یا قطع عمدی برق نیز فعال بماند.
🔹 مرکز آلارم (Alarm Center)
مرکز آلارم محلی است که آلارمهای ارسالشده از دزدگیرهای اماکن را دریافت و مدیریت میکند. این مرکز آلارمهای مربوط به سرقت، آتشسوزی و حتی موارد اورژانسی پزشکی را ثبت و بررسی میکند. افزایش شهرنشینی و پیچیدهتر شدن جرایم، نیاز به چنین مراکزی را بیشتر کرده است.
اپراتورها در این مراکز بهصورت ۲۴ ساعته فعالیت میکنند. هر اپراتور مسئول نظارت بر تعداد مشخصی از مشترکان است و یک سرشیفت نیز عملکرد آنها را کنترل میکند. این ساختار باعث میشود آلارمها سریعتر بررسی شوند و واکنش مناسب در کمترین زمان انجام شود.
مرکز آلارم بخشی از سیستمهای حفاظتی و امنیتی مدرن است و نقش مهمی در پیشگیری از سرقت و مدیریت بحران دارد. در تهران، این مراکز با مدیریت بنیاد تعاون ناجا فعالیت میکنند.
🔹 بلندگوی داخلی و خارجی
بلندگوی داخلی داخل جعبه دزدگیر نصب میشود و با برق ۱۲ ولت DC کار میکند. این بلندگو صدای هشدار را در داخل ساختمان پخش میکند و به کاربر کمک میکند از وضعیت دستگاه آگاه شود.
در فضای بیرونی، بلندگوی شیپوری استفاده میشود. این بلندگو داخل یک محفظه فلزی قرار میگیرد تا در برابر ضربه و شرایط محیطی مقاوم باشد و صدای هشدار را با قدرت زیادی پخش کند.
🔹 تلفنکننده
تلفنکننده یکی از مهمترین بخشهای دزدگیر است. این دستگاه پس از فعال شدن آلارم، با شمارههای ذخیرهشده تماس میگیرد یا پیامک ارسال میکند. علاوه بر اعلام هشدار، امکان کنترل لوازم برقی و مدیریت دزدگیر از راه دور را نیز فراهم میکند. کاربر میتواند با ارسال دستور، سیستم را فعال یا غیرفعال کند و وضعیت دستگاه را بررسی کند.
🔹 انواع دزدگیر
پیشرفت فناوری باعث شده دزدگیرهای اماکن در مدلها و تکنولوژیهای مختلف تولید شوند. هر سیستم ویژگیهای خاص خود را دارد و برای محیطهای متفاوت مناسب است. در ادامه، رایجترین انواع دزدگیر معرفی میشود.
🔹 انواع تکنولوژی دزدگیر اماکن
دزدگیرهای اماکن بر اساس فناوری مورد استفاده، در چند گروه اصلی قرار میگیرند:
- دزدگیرهای ساده مبتنی بر آژیر
- دزدگیرهای مجهز به آلارم راه دور از طریق خط تلفن ثابت
- دزدگیرهای بیسیم
- دزدگیرهای سیمکارتی
- دزدگیرهای تحت شبکه
🔹 دزدگیرهای ساده مبتنی بر آژیر
این مدلها قدیمیترین نوع دزدگیر هستند و تنها با به صدا درآوردن آژیر واکنش نشان میدهند. پنل مرکزی آژیر را فعال میکند و نقش اصلی حفاظت را بر عهده دارد. سارقان بهراحتی میتوانستند آژیر این سیستمها را از کار بیندازند، به همین دلیل امنیت آنها پایین بود. نسلهای اولیه دزدگیرهای کلاسیک و فایروال در این گروه قرار میگیرند.
🔹 دزدگیرهای مبتنی بر آلارم راه دور از طریق خط تلفن ثابت
این سیستمها علاوه بر آژیر، از طریق تلفنکننده خط ثابت با شمارههای ذخیرهشده تماس میگیرند. تماسها برای اطلاعرسانی سریع به مالک استفاده میشود. قطع کردن خط تلفن ثابت بزرگترین ضعف این مدلهاست. با وجود این مشکل، قیمت مناسب باعث شده هنوز در بسیاری از مناطق شهری استفاده شوند.
برندهایی مانند کلاسیک، فایروال و فایو استار این نوع دزدگیرها را تولید میکنند.
🔹 دزدگیرهای بیسیم
در سیستمهای دزدگیر، سنسورها هشدار را بدون سیم و از طریق امواج رادیویی به پنل مرکزی ارسال میکنند. این ویژگی برای مکانهایی که امکان سیمکشی توکار ندارند، بسیار مناسب است. فرکانسهای ۳۱۵ و ۴۳۳ مگاهرتز رایجترین باندهای مورد استفاده هستند.
چالشها
- نیاز به تعویض باتری سنسورها
- احتمال ایجاد نویز و اختلال در عملکرد
🔹 دزدگیرهای سیمکارتی
قطع کردن خط تلفن ثابت کار سادهای است و در برخی مناطق نیز این خطوط وجود ندارند. به همین دلیل، دزدگیرهای سیمکارتی وارد بازار شدند. این سیستمها علاوه بر هشدار محلی، از طریق شبکه موبایل پیامک ارسال میکنند یا تماس میگیرند.
این مدلها امنیت بیشتری نسبت به دزدگیرهای خط ثابت دارند. با این حال، دستگاههای ایجاد پارازیت میتوانند روی سیگنال موبایل تأثیر بگذارند. برندهای کلاسیک، فایروال و فایو استار از تولیدکنندگان اصلی این نوع دزدگیر هستند.
🔹 سیستمهای دزدگیر اماکن تحت شبکه
دزدگیرهای تحت شبکه نسل پیشرفتهتری از سیستمهای امنیتی محسوب میشوند. این مدلها میتوانند از طریق شبکه داخلی یا اینترنت هشدار ارسال کنند. دو قابلیت مهم در این سیستمها وجود دارد:
- ارتباط داخلی بین تجهیزات
- ارسال هشدار از طریق اینترنت
برای استفاده از این امکانات، تجهیزات باید قابلیت اتصال به شبکه را داشته باشند. معمولاً یک ماژول شبکه روی پنل مرکزی نصب میشود تا ارتباط تحت شبکه فعال شود.
این نوع دزدگیرها برای ساختمانهای هوشمند بسیار مناسب هستند و امکان مدیریت و نظارت از راه دور را فراهم میکنند. برند پارادوکس یکی از تولیدکنندگان مطرح این سیستمهاست. در مقابل، برندهای کلاسیک، فایروال و فایو استار هنوز چنین قابلیتی ارائه نمیدهند.
بدون نظر